بررسی اثر دگر‌آسیبی عصاره کنجد زراعی .Sesamum indicum L بر پارامترهای رشد، سیستم فتوسنتزی و اسمولیت پرولین در گیاه سویا Glycine max(L.)Merrill و علف هرز نیلوفرIpomoea sp

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان ایران

3 گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

4 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر عصاره آبی کنجد زراعی بر پارامترهای رشد، رنگیزه‌های کلروفیلی، پرولین و قندهای محلول اندام هوایی(برگ) و ریشه دو گیاه سویا (Glycine max) و علف هرز آن، نیلوفر (Ipomoea sp.) بود. به همین جهت آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان انجام گرفت. پلات اصلی غلظت‌های مختلف عصاره کنجد زراعی در 5 سطح (صفر، 5/2، 5 ، 10 و 10 درصد به همراه مویان) و پلات فرعی گیاه هدف در دو سطح (سویا و نیلوفر) بود. نتایج بدست آمده نشان داد که اثرات غلظت‌های مختلف کنجد زراعی بر پارامترهای رشد از جمله طول ریشه، وزن تر اندام‌هوایی، وزن‌تر ریشه، وزن خشک‌اندام هوایی، وزن خشک‌ریشه و تعداد برگ در بین دو گیاه سویا و نیلوفر معنی دار بود. همچنین نتایج داد با افزایش غلظت عصاره کنجد زراعی میزان قندهای محلول در برگ و ریشه سویا افزایش نشان داد، در حالیکه در مورد علف هرز نیلوفر کاهش مشاهده شد. میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی این دو گیاه تحت تأثیر اثر دگر‌آسیبی عصاره کنجد زراعی قرار نگرفت. همچنین میزان پرولین برگ و ریشه دو گیاه سویا و نیلوفر نیز تحت تأثیر عصاره کنجد قرار گرفت که در این بین افزایش میزان پرولین برگ سویا در مقایسه با نیلوفر معنی دار بود. با توجه به نتایج به دست آمده اثر آللوپاتیکی عصاره آبی کنجد‌زراعی بر پارامترهای مورفوفیزیولوژیکی مورد سنجش در تحقیق حاضر در علف‌هرز نیلوفر بیشتر از گیاه زراعی سویا بود. با بررسی عملکرد دانه سویا در این زمینه شاید بتوان استفاده از عصاره گیاه کنجد را به عنوان علف‌کش طبیعی در سطح مزارع سویا پیشنهاد نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Allelopathic effect of Sesamum indicum L. extract on growth parameters, photosynthetic system and proline osmolite in Glycine max(L.)Merrill and Ipomoea sp.

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Taziki 1
  • Maryam Niakan 2
  • Mehdi Ebadi 3
  • Masoume Younes Abadi 4
1 Department of Biology, Faculty of Science, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran
2 Department of Biology, Faculty of Science, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran
3 Department of Chemistry, Faculty of Science, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran
چکیده [English]

The aim of this study was to investigate the effect of sesame aqueous extract on growth parameters, proline, chlorophyll pigments and soluble sugars of shoots (leaves) and roots of soybean and morning-glory (Ipomoea sp.). Therefore, an experiment was conducted as a split plot in a randomized complete block design with three replications in the research farm of Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center. The main plot was different concentrations of sesame extract at 5 levels (0, 2.5, 5, 10 and 10% with surfactant) and the sub-plot was the target plants at two levels (soybean and Ipomoea sp). The results showed that the effects of different concentrations of sesame on growth parameters such as root length, fresh weight of shoots, fresh weight of roots, dry weight of shoots, dry weight of roots and number of leaves between soybeans and Ipomoea sp was significant. The results also showed that with increasing the concentration of sesame extract, the amount of soluble sugars in soybean leaves and roots increased, while in the case of Ipomoea decreased, while the photosynthetic pigments of these two plants were not affected by the harmful effects of sesame crop extract. Also, the amount of proline in the shoots and roots of soybean and Ipomoea plants was affected by sesame extract, in which the increase in the proline content of soybean leaves against Ipomoea was significant. According to the obtained results, the allelopathic effect of aqueous extract of sesame on morphophysiological parameters measured in the present study in Ipomoea sp. weed was more than soybean. With more research in this field, it may be possible to suggest the use of sesame extract as a natural herbicide in soybean fields.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Allelopathy
  • Mophophysiological parameter
  • Morning-glory
  • Sesame
  • soybean