انتخاب صفات مؤثر بر عملکرد قند به عنوان شاخص‌های انتخاب در ارقام مختلف داخلی و خارجی چغندرقند (Beta vulgaris L.)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 رئیس دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مهاباد

2 بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

10.30495/iper.2021.686564

چکیده

به منظور شناسایی صفات مؤثر بر عملکرد قند و تعیین روابط علت و معلولی بین آن‌ها، تعداد 13 رقم مونوژرم مختلف داخلی و خارجی چغندرقند در سال زراعی 1397 در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار به لحاظ 11 صفت مهم کمّی و کیفی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی میاندوآب طی سه تاریخ برداشت مختلف (15 مهر، 30 مهر و 15 آبان) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اختلاف بین ارقام مورد بررسی از نظر کلیه صفات مورد ارزیابی در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. ضرایب تنوع فنوتیپی و ژنوتیپی برای اکثر صفات بالا بود که بیانگر وجود تنوع نسبتاً بالا در ارقام مورد مطالعه برای صفات ارزیابی شده می‌باشد. ضرایب همبستگی ژنتیکی بین صفات نشان داد که بیشترین همبستگی مثبت و معنی‌دار به ترتیب در بین صفت عملکرد قند با صفات عملکرد قند خالص (**88/0)، درصد قند ناخالص (**71/0) و خالص (**65/0) و با صفات میزان قند ملاس (**62/0-)، ضریب قلیاییت (**58/0-) و میزان پتاسیم ریشه (**52/0-) همبستگی منفی و معنی‌داری وجود دارد. در تجزیه رگرسیون چندگانه به روش گام به گام، صفات درصد قند خالص، درصد قند ناخالص، میزان نیتروژن مضره و عملکرد ریشه به ترتیب وارد مدل رگرسیونی شدند که 84 درصد از کل تغییرات عملکرد قند را توجیه کردند. بر اساس نتایج تجزیه علیّت، صفات درصد قند ناخالص (12/1) و عملکرد ریشه (03/1) به ترتیب بیشترین اثر مستقیم را با عملکرد قند داشتند، بنابراین گزینش بر اساس صفات مذکور می‌تواند ما را در دستیابی به ژنوتیپ‌های با عملکرد قند بالا یاری دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Selection of traits affecting sugar yield as selection indicators in various domestic and foreign sugar beet (Beta vulgaris L.) cultivars

نویسندگان [English]

  • Esmail Nabizadeh 1
  • heydar azizi 2
1 Head of the Faculty of Agriculture and Natural Resources,Islamic Azad University ,Mahabad branch.
2 Research Assistant Prof. Sugar Beet Research Department, West Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research Center, AREEO, Urmia, Iran
چکیده [English]

In order to traits affecting sugar yield and determination of cause-and-effect relationships between of them, 13 different domestic and foreign sugar beet monogerm cultivars were evaluated for three different harvest time (07 and 22 October and 06 November) in a RCB design with four replications in terms of 11 important quantitative and qualitative traits in 2018 crop season in Miandoab Agricultural Research Station. The ANOVA results showed that difference between studied cultivars was significant for all evaluated traits at the 0.01 probability level. Phenotypic and genotypic coefficients of variation were high for most traits, indicating relatively high variability in studied cultivars for evaluated traits. Genetic correlation coefficients between traits showed that there is the most positive and significant correlation between sugar yield trait with white sugar yield (0.88**), sugar content (0.71**) and white sugar content (0.65**) traits, and the most negative and significant correlation with molasses sugar (-0.62**), alkalinity coefficient (-0.58**) and root potassium (-0.52**) traits, respectively. In multiple regression analysis by stepwise method, sugar content, white sugar content, α-amino nitrogen and root yield traits were entered into the regression model, respectively, that explained 84 percent of total sugar yield variations. Based on path analysis results, sugar content (1.12) and root yield (1.03) traits have the most and positive direct effect with sugar yield and thus, selection based on mentioned traits can help us to achieve high-yielding genotypes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Cause-and-effect relationships"
  • Final yield"
  • Genetic correlation"
  • Sugar beet
  • "traits affecting