بررسی برخی صفات فیزیومورفولوژیکی توده های مختلف خرفه (L. portulaca oleracea) تحت شرایط تنش خشکی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت دانشگاه پیام نور، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران

3 گروه زراعت.دانشگاه پیام نور . ایران.

4 گروه زراعت.دانشگاه پیام نور، ایران.

10.30495/iper.2021.679527

چکیده

این تحقیق، با هدف ارزیابی تحمل توده های مختلف گیاه دارویی خرفه به تنش خشکی، در بهار سال 1395در گلخانه دانشگاه پیام نور شهرستان درگز اجرا شد. این آزمایش، بصورت فاکتوریل درقالب طرح کاملا تصادفی، با چهار سطح تنش خشکی (حد ظرفیت زراعی، 75 درصد ظرفیت زراعی، 50 درصد ظرفیت زراعی و 25 درصد ظرفیت زراعی) و 5 توده بومی خرفه (قم، کلات، سبزوار، یزد، گچساران) با سه تکرارانجام شد. نتایج آزمایش نشان داد که افزایش تنش خشکی سبب کاهش مقدار نسبی آب گیاه، شاخص پایداری غشاء سلول و افزایش معنی داری در شاخص کلروفیل برگ، مقدارکاروتنوئیدها، پرولین و کربوهیدراتهای توده های مختلف خرفه گردید. ارقام گچساران و یزد تحت شرایط تنش رطوبتی از شاخص پایداری غشاء بالاتر، محتوای آب نسبی برگ کمتر و عدد کلروفیل متر پائین تری برخوردار بودند. همچنین در بین توده های مورد بررسی، توده های قم و کلات برتری معنی داری نسبت به توده های سبزوار، یزد و گچساران از نظر انباشت پرولین و کربوهیدرات های محلول نشان دادند. با افزایش تنش خشکی، وزن تر و خشک ریشه، برگ و ساقه در مراحل رویشی و زایشی کاهش یافت، به طوری که بیشترین مقدار این صفات، به ترتیب درسطوح 100 و 75 درصد ظرفیت زراعی و کمترین مقدار این پارامترها در آبیاری تحت شرایط 25 درصد ظرفیت زراعی حاصل گردید. بنابراین طبق نتایج به دست آمده از این پژوهش، بترتیب دو توده قم وکلات در مقایسه با سایرتوده ها ازحساسیت کمتری نسبت به تنش خشـکی برخوردار بودند و بـه عنوان توده های متحمل به خشکی انتخـاب شـدند. تـوده هـای گچساران، یزد و سبزوار نیز به دلیل داشتن عکس العمل نسبتاً ضعیف در برابر تنش خشکی در بیشتر صفات اندازه گیری شده، به عنوان توده های حسـاس به تنش خشکی ارزیابی شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of some of physio-morphological traits of purslane (portulaca oleracea L.) landraces under drought stress

نویسندگان [English]

  • Elham Azizi 1
  • Younes Rezapour 2
  • mansooreh kermani 3
  • ali masoomi 4
1 Department of Agronomy, Payame Noor University, Iran
2 MSc., Department of Agricultural Sciences, Payame Noor University, Iran
3 Department of Agriculture,Payame Noor University. Iran
4 Department of Agriculture, Payame Noor University. Iran
چکیده [English]

this study aimed to evaluate the tolerance of different purslane landraces to drought stress. The study was conducted in the greenhouse of Payame Noor University of Daregaz during the spring of 2016. The experiment was as factorial based on completely randomized design, with four levels of drought stress (field capacity, 75% FC, 50% FC and 25% FC) and 5 landraces purslane (Qom, Kalat, Sabzevar, Yazd, Gachsaran) with three replications.The results showed that the increase of water stress decreased the relative water content, cell membrane stability index and increased the index of leaf chlorophyll, carotenoid content, proline and carbohydrates in different landraces of purslane. The results indicated that the landraces of Gachsaran and Yazd under stress had higher membrane stability index, lower RWC and lower chlorophyll content, respectively. Among the studied landraces, Qom and Kalat showed significant superiority compared to other landraces (Sabzevar, Yazd and Gachsaran) for proline and soluble carbohydrates. Also, the results showed that with increasing drought stress, fresh and dry weight of root, leaf and stem plant diameter, plant height and branch number in vegetative and reproductive stages decreased. So that the highest morphological and physiological traits in two stages of vegetative and reproductive growth were observed in 75 and 100% of field capacity and the lowest this traits were obtained in 25% of field capacity. In general, Qom and Kalat landraces were more tolerant to drought stress compared to other landraces and Gachsaran, Yazd and Sabzevar due to the relatively weak response to drought stress in most of the measured traits, evaluated as susceptible landraces to drought stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Carbohydrates
  • Leaf chlorophyll index
  • membrane Sustainability Index
  • Proline
  • dry weight