اثرات تیمارهای دودی بر جوانه‌زنی بذرهای استراتیفیکاسیون شده گیاه دارویی- مرتعی کما (Ferula ovina)

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانشیار گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان

3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان دانشگاه تهران

چکیده

چکیده
گیاه کما (Apiaceae) Ferula ovina یک گیاه چندساله دارویی در مراتع و مناطق کوهستانی مرتفع ایران است. جمعیت این گونه دارویی- مرتعی ارزشمند به دلیل بهره‌برداری بی‌رویه، تغییر شرایط اقلیمی همین‌طور کمون بذرهای آن در زمان بلوغ رو به کاهش است. در این تحقیق برای نخستین بار اثر تیمارهای دودی (ذرات دود و دو روش تهیه عصاره دودی) حاصل از سوختن کاه گندم بعد از اعمال دوره‌های مختلف استراتیفیکاسیون سرد (0، 7، 15 و 30 روز) بر جوانه‌زنی بذرهای کما مطالعه شد. بر اساس نتایج، استراتیفیکاسیون باعث تغییر سطح کمون و افزایش درصد و سرعت جوانه‌زنی بذرهای کما به طور معنی دار نسبت به شاهد شد. اعمال تیمار ذرات دودی بعد از استراتفیکاسیون، سرعت و درصد جوانه‌زنی بذرها را نسبت به شاهد افزایش داد. بیشترین افزایش درصد جوانه‌زنی (20 درصد) نسبت به شاهد در تیمار 2 دقیقه مجاورت با ذرات دود بعد از 7 روز استراتیفیکاسیون سرد مشاهده شد. دو روش عصاره دودی مورد استفاده در این تحقیق در دامنه 001/0 و 01/0 نسبت حجمی بعد از استراتیفیکاسیون جوانه‌زنی بذر را افزایش دادند به‌طوری‌که بیشترین درصد جوانه‌زنی (80%) از نسبت 001/0 محلول آبی کاه نیم سوز بعد از 30 روز استراتیفیکاسیون به دست آمد، اما محلول پایه دود آب منجر به کاهش درصد جوانه‌زنی در تیمارهای 0 و 30 روز استراتیفیکاسیون و تولید گیاهچه‌های ضعیف در تمامی دوره‌های استراتیفیکاسیون شد. به طور کلی، نتایج این تحقیق نشان داد که اعمال تیمارهای دودی در این مطالعه سرعت و درصد جوانه‌زنی بذرهای استراتیفیکاسیون شده کما را بهبود می‌بخشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Impacts of smoke treatments on germination of cold-stratified seeds in medicinal-rangeland plant Ferula ovina (Apiaceae)

نویسندگان [English]

  • Sanaz Zardari 1
  • Farshid Ghaderi-far 1
  • Hamid Reza Sadeghipour 2
  • ebrahim zeinali 3
  • Elias Soltani 4
1 Department of Agronomy, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
2 Associate Professor, Department of Biology, Golestan University
3 Gorgan University of Agricultural Sciences & Natural Resources
4 Department of Agronomy and Plant Breeding Sciences, Aboureihan Campus University of Tehran
چکیده [English]

Ferula ovina (Apiaceae) is a perennial rangeland medicinal plant found in the mountainous area of Iran. Due to seed dormancy at maturity and dispersal as well as climate changes in the area, the population of this species has been reduced. Accordingly, in the present study the effects of smoke treatments (aerosol smoke and two methods of smoke extract preparation) on seed germination characteristics of this plant were investigated. Treatments with smoke from the burning of wheat straw were applied after varying periods of cold stratification. Cold stratification changed the level of seed dormancy and increased the rate and percentage of seed germination. Furthermore, aerosol smoke applied after cold stratification significantly increased the rate and percentage of seed germination. The greatest increase (20%) in germination percentage compare to control was observed in seeds that had been cold-stratified for 7 days and exposed to aerosol smoke for two minutes. Smoke extracts with concentrations (1: 1000 - 1: 100 v/v) prepared by the two methods also increased the germination of cold stratified seeds. Hence, the maximum percentage of germination (80%) was obtained for seeds cold stratified for 30 days and treated with 1:1000 dilution of charred straw solution. However, undiluted smoke water decreased the percentage of seed germination after 0 and 30 days of cold stratification and led to abnormal seedling development. In general, the results of this study demonstrated that smoke treatments improve seed germination of cold stratified Ferula ovina seeds.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Apiaceae
  • Karrikin
  • Smoke aerosol
  • Smoke extract
  • Smoke water