مقایسه ترکیبات اسانس سرشاخه و مخروط گیاه Juniperus communis در مراتع ییلاقی هزارجریب بهشهر

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشدمرتعداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 مربی دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

3 دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

4 استادیار گروه علوم پایه، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران.

چکیده

اسانس‌ها سومین گروه از مواد موثره موجود در گیاهان را تشکیل می‌دهند و از نظر ترکیب شیمیایی همگن نیستند، بلکه به صورت ترکیبات مختلفی مشاهده می‌شوند. پیرو (Juniperus communis) گیاهی است همیشه سبز که متعلق به تیره سرو (Cupressaceae) است. این گیاه اسانس‌دار از مهمترین گیاهان رویشگاه‌های کوهستانی ایران به شمار می رود و تنها گونه از ارس بوده که در مناطق نیمکره شرقی و همچنین در نیمکره غربی پراکنش دارد. در این تحقیق به بررسی اسانس این گیاه در مراتع ییلاقی هزارجریب بهشهر پرداخته شد. ابتدا از پایه‌های مورد نظر سرشاخه و مخروط گیاه جمع آوری شد. سپس نمونه‌ها در هوای آزاد تحت سایه خشک گردیدند. اسانس این اندام‌ها به روش تقطیر با آب توسط دستگاه کلونجر جمع آوری وجهت شناسایی ترکیبات اسانس از دستگاه GC/MS استفاده شد. تجزیه و تحلیل آماری داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد و جهت مقایسه اسانس در این دو اندام از آزمون T-test استفاده گردید. بر اساس نتایج حاصله 66 ترکیب در اسانس سرشاخه و 60 ترکیب در اسانس مخروط وجود داشته که از نظر مقدار ترکیبات pinene، Limonene، citronellol، Undecanone، β-bourbonene، γ-elemene، Germacrene D‌، GermacreneD.4.ol، α-bisabolol، Alloaromadendrene oxide، Farnesol، Cinnamaldehyd، Cryptopinon، Alloaromadendrene و Phthalic acid اختلاف معنی داری میان اسانس سرشاخه و مخروط مشاهده شد. همچنین برخی ترکیبات اسانس منحصرا در سرشاخه یا مخروط مشاهده شدند.

کلیدواژه‌ها